در سایه سار نهج البلاغه 1

نهج البلاغه امیرالمومنین


سلام
در این بخش 15 تا دیگه از کلمات قصار نهج البلاغه را برای علاقمندان قرار میدم.
متن عربی کلمات و متن فارسی اونها را برای همه علاقمندان قرار دادم.
طی پست های آتی تمام بخش کلمات قصار را برای علاقمندان قرار میدم
طی همین پست ها منتظر تمام ترجمه نهج البلاغه با ترجمه چندین نفر و نیز متن کامل عربی آن باشید

یا علی مدد

 

حکمت 226طمع ورزی و خواری(اخلاقی، اجتماعی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] الطَّامِعُ فِی وِثَاقِ الذُّلِّ .

و درود خدا بر او ، فرمود : طمعکار همواره زبون و خوار است.

 

 

حکمت 227ارکان ایمان(اعتقادی، معنوی)

 

وَ سُئِلَ عَنِ الْإِیمَانِ فَقَالَ الْإِیمَانُ مَعْرِفَهٌ بِالْقَلْبِ وَ إِقْرَارٌ بِاللِّسَانِ وَ عَمَلٌ بِالْاَرْکَانِ .

و درود خدا بر او ، فرمود : (در مورد ایمان پرسیدند).
جواب: ایمان، بر شناخت با قلب، اقرار با زبان عمل با اعظاء و جوارح استوار است.

 

 

حکمت 228ارزش ها و ضد ارزش ها(اخلاقی، اجتماعی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] مَنْ اَصْبَحَ عَلَی الدُّنْیَا حَزِیناً فَقَدْ اَصْبَحَ لِقَضَاءِ اللَّهِ سَاخِطاً وَ مَنْ اَصْبَحَ یَشْکُو مُصِیبَهً نَزَلَتْ بِهِ فَقَدْ اَصْبَحَ یَشْکُو رَبَّهُ وَ مَنْ اَتَی غَنِیّاً فَتَوَاضَعَ لَهُ لِغِنَاهُ ذَهَبَ ثُلُثَا دِینِهِ وَ مَنْ قَرَاَ الْقُرْآنَ فَمَاتَ فَدَخَلَ النَّارَ فَهُوَ مِمَّنْ کَانَ یَتَّخِذُ آیَاتِ اللَّهِ هُزُواً وَ مَنْ لَهِجَ قَلْبُهُ بِحُبِّ الدُّنْیَا الْتَاطَ قَلْبُهُ مِنْهَا بِثَلَاثٍ هَمٍّ لَا یُغِبُّهُ وَ حِرْصٍ لَا یَتْرُکُهُ وَ اَمَلٍ لَا یُدْرِکُهُ .

و درود خدا بر او ، فرمود : کسی که از دنیا اندوهناک می باشد، از قضاء الهی خشمناک است، و آن کس که از مصیبت وارد شده شِکْوه کند از خدا شکایت کرده، و کسی که نزد توانگری رفته و به خاطر سرمایه اش برابر او فروتنی کند ، دو سوم دین خود را از دست داده است، و آن کس که قرآن بخواند و وارد آتش جهنم شود حتماً از کسانی است که آیات الهی را بازیچه قرار داده است ، و آن کس که قلب او با دنیا پرستی پیوند خورد، همواره جانش گرفتار سه مشکل است، اندوهی رها نشدنی ، و آرزوئی نایافتنی.

 

 

حکمت 229ارزش قناعت و خوش خُلقی(اخلاقی، اقتصادی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] کَفَی بِالْقَنَاعَهِ مُلْکاً وَ بِحُسْنِ الْخُلُقِ نَعِیماً وَ سُئِلَ ع عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَی فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاهً طَیِّبَهً (33)فَقَالَ هِیَ الْقَنَاعَهُ .

و درود خدا بر او ، فرمود : آدمی را قناعت برای دولتمندی ، و خوش خلقی برای فراوانی نعمت ها کافی است .( از امام سوال شد تفسیر آیه ، فَلْنُحْیَینه حیاه طیّبه چیست؟ فرمود) آن زندگی با قناعت است (34).

 

 

حکمت 230راه به دست آوردن روزی(اقتصادی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] شَارِکُوا الَّذِی قَدْ اَقْبَلَ عَلَیْهِ الرِّزْقُ فَإِنَّهُ اَخْلَقُ لِلْغِنَی وَ اَجْدَرُ بِإِقْبَالِ الْحَظِّ عَلَیْهِ .

و درود خدا بر او ، فرمود : با آن کس که روزی به او روی آورده شراکت کنید که او توانگری را سزاوار تر، و روی آمدن روزگار خویش را شایسته تر است.

 

 

حکمت 231تعریف عدل و إحسان(اخلاقی، اقتصادی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] فِی قَوْلِهِ تَعَالَی إِنَّ اللَّهَ یَاْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ الْعَدْلُ الْإِنْصَافُ وَ الْإِحْسَانُ التَّفَضُّلُ .

و درود خدا بر او ، فرمود : (در تفسیر آیه 90 سوره نحل "خدا به عدل و احسان فرمان می دهد" فرمود) عدل ، همان انصاف ، و احسان، همان بخشش است.

 

 

حکمت 232ره آورد إنفاق(اخلاقی، اقتصادی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] مَنْ یُعْطِ بِالْیَدِ الْقَصِیرَهِ یُعْطَ بِالْیَدِ الطَّوِیلَهِ .
قال الرضی و معنی ذلک ان ما ینفقه المرء من ماله فی سبیل الخیر و البر و إن کان یسیرا فإن الله تعالی یجعل الجزاء علیه عظیما کثیرا و الیدان هاهنا عباره عن النعمتین ففرق ع بین نعمه العبد و نعمه الرب تعالی ذکره بالقصیره و الطویله فجعل تلک قصیره و هذه طویله لان نعم الله ابدا تضعف علی نعم المخلوق اضعافا کثیره إذ کانت نعم الله اصل النعم کلها فکل نعمه إلیها ترجع و منها تنزع .

و درود خدا بر او ، فرمود: آن کس که با دست کوتاه ببخشد، از دستی بلند پاداش گیرد.
می گویم: (معنی سخن این است که آنچه انسان از اموال خود در راه خیر و نیکی انفاق می کند، هر چند کم باشد، خداوند پاداش او را بسیار می دهد، و منظور از "دو دست" در اینجا دو نعمت است که امام [علیه السلام] بین نعمت پروردگار ، و نعمت از ناحیه انسان، را با کوتاهی و بلندی فرق گذاشته است که نعمت و بخشش از ناحیه بنده را کوتاه ، و از ناحیه خداوند را بلند قرار داده است ، بدان جهت که نعمت خدا همیشگی و چند برابر نعمت مخلوق است، چرا که نعمت خداوند اصل و اساس تمام نعمت ها است، بنابراین تمام نعمت ها به نعمت های خدا باز می گردد، و از آن سرچشمه می گیرد).

 

 

حکمت 233پرهیز از آغاز گری در مبارزه(اخلاقی،اجتماعی، سیاسی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] لِابْنِهِ الْحَسَنِ ع لَا تَدْعُوَنَّ إِلَی مُبَارَزَهٍ وَ إِنْ دُعِیتَ إِلَیْهَا فَاَجِبْ فَإِنَّ الدَّاعِیَ إِلَیْهَا بَاغٍ وَ الْبَاغِیَ مَصْرُوعٌ.

و درود خدا بر او ، فرمود : (به فرزندش امام مجتبی )ع( فرمود( کسی را به پیکار دعوت نکن ، اما اگر تو را دعوت به نبرد خواندند بپذیر، زیرا آغازگر پیکار تجاوزکار شکست خورده است.

 

 

حکمت 234 تفاوت اخلاقی مردان و زنان (اخلاقی، علمی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] خِیَارُ خِصَالِ النِّسَاءِ شِرَارُ خِصَالِ الرِّجَالِ الزَّهْوُ وَ الْجُبْنُ وَ الْبُخْلُ فَإِذَا کَانَتِ الْمَرْاَهُ مَزْهُوَّهً لَمْ تُمَکِّنْ مِنْ نَفْسِهَا وَ إِذَا کَانَتْ بَخِیلَهً حَفِظَتْ مَالَهَا وَ مَالَ بَعْلِهَا وَ إِذَا کَانَتْ جَبَانَهً فَرِقَتْ مِنْ کُلِّ شَیْ‏ءٍ یَعْرِضُ لَهَا .

و درود خدا بر او ، فرمود : برخی از نیکوترین خلق و خوی زنان، زشت ترین اخلاقی مردان است، مانند تکبر ، ترس ، بخل : هرگاه زنی متکبر باشد، بیگانه را به حریم خود راه نمی دهد ، و اگر بخیل باشد اموال خود و شوهرش را حفظ می کند، و چون ترسان باشد از هر چیزی که به آبروی او زیان رساند فاصله می گیرد.(35) .

 

 

حکمت 235نشانه خردمندی(اخلاقی)

 

وَ قِیلَ لَهُ صِفْ لَنَا الْعَاقِلَ فَقَالَ ع هُوَ الَّذِی یَضَعُ الشَّیْ‏ءَ مَوَاضِعَهُ فَقِیلَ فَصِفْ لَنَا الْجَاهِلَ فَقَالَ قَدْ فَعَلْتُ .
قال الرضی یعنی ان الجاهل هو الذی لا یضع الشی‏ء مواضعه فکان ترک صفته صفه له إذ کان بخلاف وصف العاقل .

و درود خدا بر او ، فرمود : (به امام گفتند، عاقل را به ما بشناسان ، پاسخ داد:) خردمند آن است که هر چیزی را در جای خود می نهد. (گفتند پس جاهل را تعریف کن فرمود) با معرفی خردمند، جاهل را نیز شناساندم . )یعنی جاهل کسی که هر چیزی را در جای خود نمی گذارد ، بنابراین با ترک معرفی مجدد جاهل را شناساند).

 

 

حکمت 236زشتی دنیای حرام(اخلاقی، اعتقادی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] وَ اللَّهِ لَدُنْیَاکُمْ هَذِهِ اَهْوَنُ فِی عَیْنِی مِنْ عِرَاقِ خِنْزِیرٍ فِی یَدِ مَجْذُومٍ .

و درود خدا بر او ، فرمود: به خدا سوگند ! این دنیای شما که به انواع حرام آلوده است ، در دیده من از استخوان خوکی که در دست بیماری جذامی باشد، پست تر است!.

 

 

حکمت 237اقسام عبادت(عبادی، معنوی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَغْبَهً فَتِلْکَ عِبَادَهُ التُّجَّارِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَهْبَهً فَتِلْکَ عِبَادَهُ الْعَبِیدِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ شُکْراً فَتِلْکَ عِبَادَهُ الْاَحْرَارِ .

و درود خدا بر او ، فرمود : گروهی خدا را به امید بخشش پرستش کردند، که این پرستش بازرگانان است، و گروهی او را از روی ترس عبادت کردند که این عبادت بردگان است، و گروهی خدا را از روی سپاسگذاری پرستیندند و این پرستش آزادگان است.

 

 

حکمت 238مشکلات تشکیل خانواده(اخلاقی، اجتماعی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] الْمَرْاَهُ شَرٌّ کُلُّهَا وَ شَرُّ مَا فِیهَا اَنَّهُ لَا بُدَّ مِنْهَا .

و درود خدا بر او ، فرمود : زن و زندگی همه اش زحمت و دردسر است و زحمت بارتر اینکه چاره ای جز بودن با او نیست. (36)

 

 

حکمت 239زشتی سْستی و سخن چینی(اخلاقی، اجتماعی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] مَنْ اَطَاعَ التَّوَانِیَ ضَیَّعَ الْحُقُوقَ وَ مَنْ اَطَاعَ الْوَاشِیَ ضَیَّعَ الصَّدِیقَ .

و درود خدا بر او ، فرمود : هر کس تن به سستی دهد ، حقوق را پایمال کند ، و هر کس سخن چین را پیروی کند دوستی را به نابودی کشاند.

 

 

حکمت 240غضب و ویرانی(اخلاقی، سیاسی)

 

وَ قَالَ [علیه السلام] الْحَجَرُ الْغَصِیبُ فِی الدَّارِ رَهْنٌ عَلَی خَرَابِهَا .
قال الرضی و یروی هذا الکلام عن النبی (ص) و لا عجب ان یشتبه الکلامان لان مستقاهما من قلیب و مفرغهما من ذنوب .

و درود خدا بر او ، فرمود : سنگ غضبی در بنای خانه، مایه ویران شدن آن است.
(این سخن از رسول خدا نقل شده است، و اینکه سخن پیامبر )ص) و علی [علیه السلام] شبیه یکدیگرند جای شگفتی نیست برای اینکه هر دو از یک جا سرچشمه گرفته و در دو ظرف ریخته شده است)

 

برای مشاهده تمام نهج البلاغه به چندین ترجمه و متن عربی آن با دسته بندی مرتب اینجا کلیک کنید

/ 0 نظر / 31 بازدید